Polskie Forum Entomologiczne - Chrząszcze i Motyle Polski - strona główna

Polskie Forum Entomologiczne

PFEnt. - https://entomo.pl/forum/
Teraz jest wtorek, 27 września 2022, 02:08


Strefa czasowa: UTC + 1




-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
|     Prosimy o podawanie miejsca i daty obserwacji. To przyśpieszy oznaczenie i ułatwi dyskusję.     |
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Utwórz nowy wątek Odpowiedz w wątku  [ Posty: 8 ] 
Autor Wiadomość
 Tytuł: Polskie nazwy Nadrodzin (-oidea) - końcówka
PostNapisane: czwartek, 9 grudnia 2021, 11:16 
Online
Avatar użytkownika

Dołączył(a): poniedziałek, 2 lutego 2004, 19:35
Posty: 9214
Lokalizacja: Tomaszów Mazowiecki
UTM: DC30
Specjalność: Cerambycidae
inne zainteresowania: Muzyka informatyka makrofotografia
Temat końcówki dla nadrodzin okazuje się być kompletnie nieuporządkowany w języku polskim. Wczoraj nad tym rozmyślałem i wyklarowała mi się taka sytuacja.
Przykład - nadrodzina Chrysomeloidea. To nie są stonkowate (Chrysomelidae), ale też nie są to kózkowate (Cerambycidae).  Obydwie rodziny na leżą do tej nadrodziny.
Końcówka -ate jest zarezerwowana dla rodzin. A zatem - STONKOWE? Byłoby chyba najlepiej.

Bardziej "ogólne", o szerszym znaczeniu, wydaje się w brzmieniu naszego języka polskiego STONKOWE niż STONKOWATE.
-ATE to dokładniejsze określenie niż -OWE.

Dobrze ekstrapoluje się też na inne nadrodziny, sprawdzamy:

Bogatkowate - Buprestidae
ale BOGATKOWE  - Buprestoidea
PRZEKRASKOWE - Cleroidea

W Hymenoptera mielibyśmy:

> BLESKOTKOWE (Chalcidoidea)
> GALASÓWKOWE (Cynipoidea)
> GĄSIENICZNIKOWE (Ichneumonoidea)
> ZŁOTOLITKOWE (Chrysidoidea)

i to dobrze brzmi. Końcówka -OWE ma brzmienie bardziej ogólne niż -owate. Czuje się jej szersze znaczenie, tak jak nadrodzina jest ponad rodziną.

W ten sposób należałoby podsumować końcówki:

Nadrodzina (-oidea)  -OWE
Rodzina (-dae) - OWATE  lub -I (żuki, stonki, kózki)


Share on FacebookShare on TwitterShare on Google+
Góra
 Zobacz profil WWW 
 
 Tytuł: Re: Polskie nazwy Nadrodzin (-oidea) - końcówka
PostNapisane: sobota, 11 grudnia 2021, 19:16 
Offline

Dołączył(a): czwartek, 18 listopada 2021, 19:07
Posty: 61
Płeć: kobieta
UTM: lubuskie
Logiczne i zgodne językowo :) . I choć " Polacy nie gęsi i swój język mają" to ja jednak jestem zwolennikiem nazw łacińskich -  są jednoznaczne , a i tak większość naszych naukowców ( przynajmniej w necie) publikuje po angielsku. Może i  ułatwiło by to porozumiewanie ( i zrozumienie) na polskim rynku , ale nic poza tym. Polskie nazwy owszem niejednokrotnie są ciekawe i mające pochodzenie w korzeniach języka ale zrozumiałe są tylko u nas . Faktem jest ,że wszystkie nacje ( prawie) wymyślają własne nazwy w celach popularyzacyjnych czy ułatwiających zapamiętanie , ale tak naprawdę nic to nie wnosi , a czasem nawet wprowadza zamęt i niezły ubaw - przykład: daddy long-legs spider, granddaddy long-legs spider (ang) - Pholcus phalangioides .


Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł: Re: Polskie nazwy Nadrodzin (-oidea) - końcówka
PostNapisane: sobota, 11 grudnia 2021, 19:37 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): wtorek, 24 sierpnia 2004, 13:50
Posty: 3240
Lokalizacja: Łódź
W BE 16/1996 Marek Bunalski napisał słów kilka na temat nazewnictwa wernakularnego Scarabaeoidea i dla nadrodziny zaproponował nazwę ŻUKI. I chyba powszechnie tak jest stosowana.


Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł: Re: Polskie nazwy Nadrodzin (-oidea) - końcówka
PostNapisane: sobota, 11 grudnia 2021, 19:38 
Offline

Dołączył(a): wtorek, 28 lutego 2012, 08:39
Posty: 1909
Lokalizacja: Zielona Góra
UTM: WT 35
Jacek Kurzawa napisał(a):
Bardziej "ogólne", o szerszym znaczeniu, wydaje się w brzmieniu naszego języka polskiego STONKOWE niż STONKOWATE.
a może stonkowce


Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł: Re: Polskie nazwy Nadrodzin (-oidea) - końcówka
PostNapisane: sobota, 11 grudnia 2021, 19:58 
Online
Avatar użytkownika

Dołączył(a): poniedziałek, 2 lutego 2004, 19:35
Posty: 9214
Lokalizacja: Tomaszów Mazowiecki
UTM: DC30
Specjalność: Cerambycidae
inne zainteresowania: Muzyka informatyka makrofotografia
Jacek Kalisiak napisał(a):
W BE 16/1996 Marek Bunalski napisał słów kilka na temat nazewnictwa wernakularnego Scarabaeoidea i dla nadrodziny zaproponował nazwę ŻUKI. I chyba powszechnie tak jest stosowana.

Żuki jako nadrodzina.
Spróbujmy dalej:
Kózki jako nadrodzina?
Stonki
Spręzyki,
Bogatki... ?
Tego nie da się ekstrapolować na inne nadrodziny, nawet, gdybyśmy tego bardzo chcieli.
rysiaty napisał(a):
Jacek Kurzawa napisał(a):
Bardziej "ogólne", o szerszym znaczeniu, wydaje się w brzmieniu naszego języka polskiego STONKOWE niż STONKOWATE.
a może stonkowce

Jak wyżej, spróbujmy:
Stonkowce (Chrysmeloidea)?, bogatkowce (Buprestoidea), żukowce (Scarabaeoidea), sprężykowce (Elateroidea) czy Przekraskowce (Cleroidea), Czarnuchowce (Tenebrionidea)?   Brzmi źle.

Moja propozycja daje takie nazwy, odpowiednio:
Stonkowe, Bogatkowe, Sprężykowe, Żukowe ? (słabe to trochę akurat), Sprężykowe, Przekraskowe, Czarnuchowe.... w większości przypadków brzmi dość logicznie i sugestywnie, z pewnymi wyjątkami.

Nazwy nadrodzin - nad tym jest ta dyskusja - muszą być odmienne od nazw rodzin, zarówno w brzmieniu -owate jak i -ki. Ta druga nazwa (Sprężyki, Bogatki, Kózki, (Żuki*) itd. jest już trwale wpisana w język polski i odnosi się do nazwy rodziny.

*- niekoniecznie - ŻUKI rzeczywiście mają szersze znaczenie, może więc ŻUKI zostawić dla nadrodziny zgodnie z tym co napisał Jacek Kalisiak.

Ta końcówka -owe wydaje mi się być optymalna, jako określenie o nieco szerszym znaczeniu niż rodzina:
Stonkowe: w tym - stonkowate, kózkowate
Sprężykowe: w tym  - sprężykowate, goleńczykowate, podrywkowate, omomiłkowate etc.
Ryjkowcowe: kobielatkowate, tutkarzowate, pędrusiowate, ryjkowcowate.


Góra
 Zobacz profil WWW 
 
 Tytuł: Re: Polskie nazwy Nadrodzin (-oidea) - końcówka
PostNapisane: niedziela, 12 grudnia 2021, 20:05 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): piątek, 5 października 2007, 09:59
Posty: 467
Lokalizacja: Wrocław
Jacek Kurzawa napisał(a):
Żuki jako nadrodzina.
Spróbujmy dalej:
Kózki jako nadrodzina?
Stonki
Spręzyki,
Bogatki... ?
Tego nie da się ekstrapolować na inne nadrodziny, nawet, gdybyśmy tego bardzo chcieli.


Czemu się nie da? (no dla kózkowatych akurat się nie da, bo to "tylko" stonki  :lol: )

Jacek Kurzawa napisał(a):
Moja propozycja daje takie nazwy, odpowiednio:
Stonkowe, Bogatkowe, Sprężykowe, Żukowe ? (słabe to trochę akurat), Sprężykowe, Przekraskowe, Czarnuchowe.... w większości przypadków brzmi dość logicznie i sugestywnie, z pewnymi wyjątkami.


Jacku, czemu wymyślasz jakieś "byty transcendentalne"? Mało mamy nazw do zapamiętania? Ryjkowce są tu dobrą ilustracją obecnej sytuacji. Jedni (w tym ja) uważają, że ryjkowce to Curculionoidea, a ryjkowcowate to Curculionidae, a inni (głównie "szkoła lubelska i krakowska") uważają odwrotnie. Jeśli możliwe są dwie opcje, to zawsze obie znajdą swoich adwersarzy  :smiech: . Analogicznie jest ze stonkami, czarnuchami, sprężykami itd. Po co nam jakieś kolejne dziwolągi słowne, zresztą małpujące wymysły ornitologów? Słowo "ryjkowcowe" chyba nie przeszłoby mi przez gardło ;)  Potocznie i na co dzień i tak zawsze mówimy o konkretnym gatunku kózka, a nie kózkowata, ryjkowiec, a nie ryjkowcowaty itd, niezależnie od przyjętej konwencji. I niech tak zostanie. Nazwy wernakularne nie podlegają żadnym ścisłym kodeksom, i bardzo dobrze, bo czemu innemu służą. Naukowe są nazwy łacińskie, i wystarczy.


Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł: Re: Polskie nazwy Nadrodzin (-oidea) - końcówka
PostNapisane: poniedziałek, 13 grudnia 2021, 00:11 
Online
Avatar użytkownika

Dołączył(a): poniedziałek, 2 lutego 2004, 19:35
Posty: 9214
Lokalizacja: Tomaszów Mazowiecki
UTM: DC30
Specjalność: Cerambycidae
inne zainteresowania: Muzyka informatyka makrofotografia
Marek Wanat napisał(a):
Jacku, czemu wymyślasz jakieś "byty transcendentalne"? Mało mamy nazw do zapamiętania?
Jeśli możliwe są dwie opcje, to zawsze obie znajdą swoich adwersarzy  :smiech: .
Nazwy wernakularne nie podlegają żadnym ścisłym kodeksom, i bardzo dobrze, bo czemu innemu służą.
Naukowe są nazwy łacińskie, i wystarczy.

Tak trochę dla zabawy, trochę, by poszukać analogii do błonkówek, gdzie ten problem wydaje się ważny. W chrząszczach on nie występuje i nie ma co na siłe "wymyślać. Ze wszystkim się zgadzam   :birra:


Góra
 Zobacz profil WWW 
 
 Tytuł: Re: Polskie nazwy Nadrodzin (-oidea) - końcówka
PostNapisane: poniedziałek, 13 grudnia 2021, 12:02 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): piątek, 18 lutego 2005, 01:39
Posty: 4388
Lokalizacja: Poznań
Specjalność: Acu, Odo
inne zainteresowania: Jacek Wendzonka
Dla mnie końcówka -owe jest także wybitnie trudna do zaakceptowania :)
Tylko przypomnę co napisali o tym Ruszkowscy: "Nadrodzina może mieć końcówkę -owate (zwłaszcza, gdy chodzi o nadrodzinę utworzoną z dawnej rodziny - np. pszczołowate dla "Apoidea") lub otrzymać nazwę podobnego typu, jak nazwy podrzędów czy rzędów".


Góra
 Zobacz profil WWW 
 
Wyświetl posty nie starsze niż:  Sortuj wg  
Utwórz nowy wątek Odpowiedz w wątku  [ Posty: 8 ] 

Strefa czasowa: UTC + 1


Kto przegląda forum

Użytkownicy przeglądający ten dział: Brak zidentyfikowanych użytkowników i 28 gości


Nie możesz rozpoczynać nowych wątków
Nie możesz odpowiadać w wątkach
Nie możesz edytować swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz dodawać załączników

Szukaj:
Skocz do:  



Protected by Anti-Spam ACPPowered by phpBB® Forum Software © phpBB Group

Na skróty: Motyle i Chrząszcze - Strona Główna | Checklist Coleoptera of Poland 2014 On-Line | Mapa | Linki | Cerambycidae | Buprestidae | Carabidae | Chrząszcze wodne | Chemia owadów | efotogaleria |