Polskie Forum Entomologiczne
https://www.entomo.pl/forum/

Oznaczanie Uloma culinaris ( L.) i Uloma rufa ( Pill et Mill )
https://www.entomo.pl/forum/viewtopic.php?f=106&t=42236
Strona 1 z 1

Autor:  Rafał SZCZECIN [ czwartek, 20 lutego 2020, 13:21 ]
Tytuł:  Oznaczanie Uloma culinaris ( L.) i Uloma rufa ( Pill et Mill )

Może komuś przyda się ten materiał, do rozróżniania podobnych gatunków ćwieczaków z rodziny Tenebrionidae.

Uloma culinaris ( Linnaeus, 1758 ):
-osobniki najczęściej 10-12mm  (u mnie od 9.6 do 11.9mm, średnia arytmetyczna z moich pomiarów to 10.9mm )

-osobniki najczęściej ciemniejsze niż Uloma rufa ( w kierunku kororu ciemnobrązowego ), i najczęściej przednia część ciała - głowa i przedplecze ciemniejsze niż reszta ciała. Jednak w gablotach okazy często ciemnieją i ta cecha nie musi być specjalnie pomocna.

- u samców wyraźne, rzucające się w oczy wgłębienie w przedniej części przedplecza a za nim dwa a przed nim nieco szerzej rozstawione też dwa wzgórki ( u samców Uloma rufa brak tego wgłębienia i wzgórków lub tylko mimimalne wgłębienie, nie rzucające się w oczy )

-najpewniejsza cecha przy samcach Uloma culinaris to widoczny od spodu filcowato gęsto "dywanowato" owłosiony u samców płaski sercowaty podbródek

-tylny brzeg przedplecza z wyraźnym, nie budzącym wątpliwości wałeczkowatym obrzeżeniem ( listewką krawędziową )

-żeberka na pokrywach nieco płytsze niż u Uloma rufa a międzyrzędy nieco mniej wysklepione. Dość trudna cecha, ale przy dwóch okazach gatunków obok siebie można to rozpoznać.

Uloma rufa ( Piller et Mittelpacher, 1783 )
-osobniki najczęściej 8-10mm, u mnie od 8,0 do 9.9mm, średnia z moich pomiarów to 9,0mm.

-osobniki najczęściej jaśniejsze niż Uloma culinaris ( w kierunku koloru czerwonawobrązowego ) i brak tendencji aby przód ciała był ciemniejszy niż pokrywy jak to ma miejsce u U. culinaris ale po uśmierceniu już się to zdarza.

-rowki na pokrywach są płytsze, międzyrzędy nieco mniej wysklepione. Jednak punktowanie pokryw u wyrośniętych osobników Uloma rufa jest w zasadzie identyczne jak u U. culinaris i ta cecha nie jest zbyt przydatna

- samce bez wgłębienia w przedniej części przedplecza lub tylko z minimalnym wgłębieniem, nie rzucającym się w oczy i bez widocznych czterech wzgórków ( guznków ) jak to ma miejsce u samców U.culinaris

-w większości osobników tylny brzeg przedplecza jest gładko zakończony, bez wałeczkowatego obrzeżenia, które jest wyraźne u U.culinaris. Jednak część osobników ma widoczny delikatny ślad takiego obrzeżenia a bardzo często tylna krawędź przedplecza jest brązowoczarna, co wygląda podobnie jak wałeczkowate obrzeżenie. Cecha dość dobra, teoretycznie główna dla rozróżnienia tych dwóch gatunków ale bywa myląca

-najlepszą cechą jest widoczny od spodu podbródek, który jest nieowłosiony, ma kształt trójkątny ( trapezowaty ), z dość ostrymi, podgiętymi do dołu końcami i to jest cecha wg mnie najlepsza, nie budząca wątpliwość. U samic wygląda to tak samo. Natomiast u Uloma culinaris, nie ma ostrych podgiętych  do spodu bocznych końców i podbródek nie jest owłosiony. W terenie bardzo trudno się na tej cesze opierać, gdyż podbródek jest minimalny. Więc tylko pod binokularem.

OGÓLNIE: typowy osobnik Uloma culinaris jest większy, ciemniejszy, mocniejszy, z głębiej rowkowanymi pokrywami i częściej spotyka się je w murszu liściastym.

U mnie, w północno-zachodniej Polsce obydwa gatunki spotykam tak samo często.

Poniżej trochę zdjęć, słabej jakość, ale czym mam tym focę - może okażą się pomocne.

Autor:  Rafał SZCZECIN [ czwartek, 20 lutego 2020, 13:27 ]
Tytuł:  Re: Oznaczanie Uloma culinaris ( L.) i Uloma rufa ( Pill et Mill )

Na zdjęciach dwa okazy samców. Typowy pokrój ciała i typowa wielkość osobników.

Załączniki:
Komentarz: z lewej Uloma culinaris, z prawej Uloma rufa, samce
LEWY Uloma culinaris samiec  prawy Uloma rufa samiec.jpg
LEWY Uloma culinaris samiec prawy Uloma rufa samiec.jpg [ 222.32 KiB | Przeglądane 600 razy ]
Komentarz: widok od przodu, z lewej Uloma rufa, z prawej Uloma culinaris, samce
LEWY Uloma rufa samiec PRAWY Uloma culinaris samiec.jpg
LEWY Uloma rufa samiec PRAWY Uloma culinaris samiec.jpg [ 232.46 KiB | Przeglądane 600 razy ]

Autor:  Rafał SZCZECIN [ czwartek, 20 lutego 2020, 13:32 ]
Tytuł:  Re: Oznaczanie Uloma culinaris ( L.) i Uloma rufa ( Pill et Mill )

Główne cechy z wierzchu u samca Uloma culinaris - wgłębienie ( kolor zielony ) w przedniej części przedplecza, widoczne cztery wzgórku ( guzki ) ( kolor żółty ) wokół tego wgłębienia oraz wałeczkowate obrzeżenie podstawy przedplecza ( kolor czerwony ).

Załączniki:
Komentarz: Uloma culinari SAMIEC
Uloma culinaris SAMIEC wierzch.jpg
Uloma culinaris SAMIEC wierzch.jpg [ 386.29 KiB | Przeglądane 597 razy ]
Komentarz: Uloma culinaris SAMIEC z widocznymi cechami - wgłebienie przedplecza, cztery wzgórki ( guzki ) i wałeczkowate obrzeżenie podstawy przedplecza
Uloma culinaris SAMIEC wierzch cechy.JPG
Uloma culinaris SAMIEC wierzch cechy.JPG [ 378.38 KiB | Przeglądane 597 razy ]

Autor:  Rafał SZCZECIN [ czwartek, 20 lutego 2020, 13:37 ]
Tytuł:  Re: Oznaczanie Uloma culinaris ( L.) i Uloma rufa ( Pill et Mill )

Cecha główna - płaski nie wygięty podbródek w kształcie serca, z filcowatym owłosieniem. Samiec Uloma culinaris.

Załączniki:
Komentarz: widoczny sercowaty filcowato owłosiony podbródek samiec Uloma culinaris
Uloma culinaris SAMIEC podbródek.jpg
Uloma culinaris SAMIEC podbródek.jpg [ 115.41 KiB | Przeglądane 596 razy ]
Komentarz: zaznaczony kolorem zielonym obrys kształtu sercowatego podbródka u samca Uloma culinaris
Uloma culinaris SAMIEC podbródek sercowaty.jpg
Uloma culinaris SAMIEC podbródek sercowaty.jpg [ 156.05 KiB | Przeglądane 596 razy ]

Autor:  Rafał SZCZECIN [ czwartek, 20 lutego 2020, 13:40 ]
Tytuł:  Re: Oznaczanie Uloma culinaris ( L.) i Uloma rufa ( Pill et Mill )

Samica Uloma culinaris - widoczny także sercowaty podbródek, jednak z widocznym po środku klinem.

Załączniki:
Komentarz: samica Uloma culinaris w widocznym sercowatym podbródkiem
Uloma culinaris SAMICA podbródek.jpg
Uloma culinaris SAMICA podbródek.jpg [ 108.04 KiB | Przeglądane 596 razy ]
Komentarz: samica Uloma culinaris z zaznaczonym na zielono obrysem sercowatego podbródka i z zaznaczonym na ciemniejszy zielony kolor klinem na tym podbródku
Uloma culinaris SAMICA podbródek sercowaty z klinem.jpg
Uloma culinaris SAMICA podbródek sercowaty z klinem.jpg [ 118.99 KiB | Przeglądane 596 razy ]

Autor:  Rafał SZCZECIN [ czwartek, 20 lutego 2020, 13:43 ]
Tytuł:  Re: Oznaczanie Uloma culinaris ( L.) i Uloma rufa ( Pill et Mill )

Samica Uloma culinaris z wierzchu - widoczne wałeczkowate obrzeżenie podstawy przedplecza.

Załączniki:
Uloma culinaris SAMICA wierzch.jpg
Uloma culinaris SAMICA wierzch.jpg [ 342.88 KiB | Przeglądane 595 razy ]
Komentarz: kolorem czerwonym zaznaczono główną cechę u samic - wałeczkowate obrzeżenie podstawy przedplecza
Uloma culinaris SAMICA na czerwono obrzeżenie podstawy przedplecza.JPG
Uloma culinaris SAMICA na czerwono obrzeżenie podstawy przedplecza.JPG [ 334.31 KiB | Przeglądane 595 razy ]

Autor:  Rafał SZCZECIN [ czwartek, 20 lutego 2020, 13:49 ]
Tytuł:  Re: Oznaczanie Uloma culinaris ( L.) i Uloma rufa ( Pill et Mill )

TERAZ ULOMA RUFA widoki z góry

Załączniki:
Komentarz: samica Uloma rufa
Uloma rufa SAMICA.jpg
Uloma rufa SAMICA.jpg [ 153.8 KiB | Przeglądane 594 razy ]
Komentarz: widoczny ślad listewki krawędziowej
Uloma rufa SAMICA delikatny ślad listewki krawędziowej.jpg
Uloma rufa SAMICA delikatny ślad listewki krawędziowej.jpg [ 270.09 KiB | Przeglądane 594 razy ]
Komentarz: nieco inne ujęcie tej samej samicy Uloma rufa
uloma rufa SAMICA inne ujęcie.jpg
uloma rufa SAMICA inne ujęcie.jpg [ 212.15 KiB | Przeglądane 594 razy ]
Komentarz: samica z unnego ujęcia
Uloma rufa SAMICA inne ujęcie2.jpg
Uloma rufa SAMICA inne ujęcie2.jpg [ 245.73 KiB | Przeglądane 594 razy ]
Komentarz: inna samica Uloma rufa
Uloma rufa SAMICA inne ujęcie 3.jpg
Uloma rufa SAMICA inne ujęcie 3.jpg [ 237.13 KiB | Przeglądane 594 razy ]
Komentarz: ujęcie z boku, samica Uloma rufa
Uloma rufa SAMICA 3 inne ujęcie1.JPG
Uloma rufa SAMICA 3 inne ujęcie1.JPG [ 226.83 KiB | Przeglądane 594 razy ]
Komentarz: inne ujęcie samicy Uloma rufa
Uloma rufa SAMICA inne ujęcie 6.jpg
Uloma rufa SAMICA inne ujęcie 6.jpg [ 326.98 KiB | Przeglądane 593 razy ]
Komentarz: inne ujęcie samicy Uloma rufa
Uloma rufa SAMICA inne ujęcie 4.jpg
Uloma rufa SAMICA inne ujęcie 4.jpg [ 330.47 KiB | Przeglądane 593 razy ]

Autor:  Rafał SZCZECIN [ czwartek, 20 lutego 2020, 13:54 ]
Tytuł:  Re: Oznaczanie Uloma culinaris ( L.) i Uloma rufa ( Pill et Mill )

Teraz samce Uloma rufa

Załączniki:
Komentarz: samiec Uloma rufa z widocznym delikatnym wgłębieniem przedniej części przedplecza
Uloma rufa samiec 2.jpg
Uloma rufa samiec 2.jpg [ 175.89 KiB | Przeglądane 593 razy ]
Komentarz: na czerwono brak wałeczkowatej wyraźnej listewki krawędziowej podstawy przedplecza, na zielono mimimalne wgłębienie przedplecza, bez wzgórków
Uloma rufa samiec MINIMALNE wgłebienie przedplecza.jpg
Uloma rufa samiec MINIMALNE wgłebienie przedplecza.jpg [ 252.85 KiB | Przeglądane 593 razy ]

Autor:  Rafał SZCZECIN [ czwartek, 20 lutego 2020, 13:56 ]
Tytuł:  Re: Oznaczanie Uloma culinaris ( L.) i Uloma rufa ( Pill et Mill )

samiec Uloma rufa

Załączniki:
Komentarz: samiec Uloma rufa
Uloma rufa SAMIEC 3.jpg
Uloma rufa SAMIEC 3.jpg [ 346.85 KiB | Przeglądane 591 razy ]
Komentarz: samiec Uloma rufa inne ujęcie
Uloma rufa SAMIEC 3 inne ujecie.jpg
Uloma rufa SAMIEC 3 inne ujecie.jpg [ 279.49 KiB | Przeglądane 591 razy ]
Komentarz: inny okaz Uloma rufa, samiec
Uloma rufa SAMIEC wierzch.jpg
Uloma rufa SAMIEC wierzch.jpg [ 297.34 KiB | Przeglądane 591 razy ]
Komentarz: samiec Uloma rufa z widocznym ŚLADEM OBRZEŻENIA PODSTAWY PRZEDPLECZA
Uloma rufa SAMIEC wierzch DELIKATNY ŚLAD LISTEWKI KRAWĘDZIOWEJ.JPG
Uloma rufa SAMIEC wierzch DELIKATNY ŚLAD LISTEWKI KRAWĘDZIOWEJ.JPG [ 198.63 KiB | Przeglądane 591 razy ]

Autor:  Rafał SZCZECIN [ czwartek, 20 lutego 2020, 13:59 ]
Tytuł:  Re: Oznaczanie Uloma culinaris ( L.) i Uloma rufa ( Pill et Mill )

Najlepsza cecha pod binokularem - kształt podbródka Uloma rufa - trójkątny, z podgiętymi w dół bocznymi kątami, u Uloma culinaris jest sercowaty i gęsto, filcowato owłosiony. U samic Uloma culinaris jest widoczny klinek na środku podbródka.


Na szkicu powinno to być lepiej widoczne.

Załączniki:
Komentarz: najlepsza cecha - podbródek Uloma rufa
Uloma rufa SAMIEC spód podbródek.jpg
Uloma rufa SAMIEC spód podbródek.jpg [ 56.65 KiB | Przeglądane 590 razy ]
Komentarz: widoczny na zielono trójkątno obrysowany nieowłosiony podbródek, z zagiętymi w dół bocznymi końcami, samiec Uloma rufa
Uloma rufa SAMIEC spód podbródek cecha.jpg
Uloma rufa SAMIEC spód podbródek cecha.jpg [ 48.74 KiB | Przeglądane 590 razy ]
Komentarz: szkice kształtów podbródka Uloma culinaris z lewej oraz Uloma rufa z prawej
szkice PODBRÓDKA Uloma culinaris z LEWEJ i Uloma rufa z prawej.JPG
szkice PODBRÓDKA Uloma culinaris z LEWEJ i Uloma rufa z prawej.JPG [ 202.5 KiB | Przeglądane 590 razy ]

Strona 1 z 1 Strefa czasowa: UTC + 1
Powered by phpBB® Forum Software © phpBB Group
https://www.phpbb.com/