Polskie Forum Entomologiczne - Chrząszcze i Motyle Polski - strona główna

Polskie Forum Entomologiczne

PFEnt. - https://entomo.pl/forum/
Teraz jest poniedziałek, 22 lipca 2019, 20:31


Strefa czasowa: UTC + 1 [ DST ]




-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
|     Prosimy o podawanie miejsca i daty obserwacji. To przyśpieszy oznaczenie i ułatwi dyskusję.     |
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Utwórz nowy wątek Odpowiedz w wątku  [ Posty: 23 ] 
Autor Wiadomość
 Tytuł: Scirtidae - chrząszcze mokradeł
PostNapisane: czwartek, 22 kwietnia 2004, 22:55 
Offline

Dołączył(a): poniedziałek, 12 kwietnia 2004, 11:26
Posty: 246
Lokalizacja: Wrocław
Drodzy Koledzy!

Dziś troszkę o krajowych Scirtidae (=Helodidae, Elodidae, Cyphonidae). To niewielka rodzinka chrząszczy licząca w Polsce 22 gatunki zgrupowane w sześciu rodzajach: Elodes, Microcara, Cyphon, Hydrocyphon, Prionocyphon i Scirtes. Wszystkie związane są z wodą, w której rozwijają się ich larwy. Część w wodach płynących - niektóre Elodesy i Hydrocyphon, inne w stojących (często na torfowiskach), Prionocyphon rozwija się w dziuplach wypełnionych wodą. Imagines występują w pobliżu miejsc rozwoju larw.

Larwy są bardzo charakterystyczne - mają wieloczłonowe czułki, co jest cechą spotykaną wyjątkowo wśród owadów z przeobrażeniem zupełnym. łażą w wodzie, żywią się drobnymi cząstkami detrytusu, przerastającymi je grzybkami, może także bakteriami i pierwotniakami. Do pobierania pokarmu służy larwom bardzo skomplikowany aparat filtrujący złożony z rzędów szczecin, ząbków i wyrostków. Oddychają powietrzem atmosferycznym.

Stadium poczwarki trwa bardzo krótko - zwykle tylko kilka (nawet 2!) dni.

Dojrzałe chrząszcze żyją dość krótko, z wyjątkiem kilku gatunków, które zimują w ściółce, pod korą drzew, w pochewkach liściowych pałek itp. Okres najobfitszego pojawu imagines trwa od końca maja do połowy lipca. Najłatwiej zbierać je czerpakiem, kosząc po torfowiskach, wilgotnych łąkach, źródliskach, przy strumieniach, potokach itp. Chętnie lecą do światła. Obecność Prionocyphona można stwierdzić na podstawie larw znalezionych w dziuplach. Dojrzałe Scirtidy prawdopodobnie żywią się pyłkiem turzyc i  innych roślin, niektóre gatunki chyba nie przyjmują pokarmu. Scirtesy (w Polsce 2 gatunki) posiadają rozszerzone tylne uda i potrafią świetnie skakać (jak pchełki ze stonek).

Oznaczanie chrząszczy jest żmudne - często wymaga preparacji narządów kopulacyjnych, które są bardzo skomplikowane (zarówno u samic, jak i samców), a dzięki temu dostarczają pewnych cech diagnostycznych. Są zresztą jedną z najbardziej charakterystycznych cech Scirtidae i tematem na osobny post... Same okazy są bardzo delikatne, łatwo odpadają im czułki i nóżki :(

Przygotowuję rewizję faunistyczną krajowych gatunków, stąd bardzo chętnie pożyczę materiały do oznaczenia. Prosze, przejrzyjcie wasze kolekcje, może akurat gdzieś w nich tkwią Scirtidy. Może także w sezonie zwrócicie uwagę na te chrząszcze. Za wszelkie materiały będę bardzo wdzięczny. świeżych stanowisk jest bardzo mało, a w pojedynkę zdążę zaledwie liznąć wybrane rejony kraju.

Bardzo chętnie poczytam też o miejscach, które możecie mi polecić na poszukiwania. W pierwszej kolejności jestem zainteresowany dobrze zachowanymi torfowiskami, zwłaszcza wysokimi i przejściowymi (ważne, by były wyraźnie wilgotne - najlepiej z oczkami wodnymi, torfiankami itp.).

Na koniec trochę fotek (z sieci), by było wiadomo, o czym piszę :)


Załączniki:
cyphon.jpg
cyphon.jpg [ 108.6 KiB | Przeglądane 4828 razy ]
elodes.jpg
elodes.jpg [ 19.14 KiB | Przeglądane 4778 razy ]
scirtes.jpg
scirtes.jpg [ 34.47 KiB | Przeglądane 4758 razy ]
scirtorb.jpg
scirtorb.jpg [ 37.32 KiB | Przeglądane 4751 razy ]
Helodeslarva.jpg
Helodeslarva.jpg [ 37.45 KiB | Przeglądane 4748 razy ]
Share on FacebookShare on TwitterShare on Google+
Góra
 Zobacz profil WWW 
 
 Tytuł:
PostNapisane: poniedziałek, 28 maja 2007, 22:11 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): czwartek, 26 stycznia 2006, 12:33
Posty: 2571
Lokalizacja: Kędzierzyn-Koźle/Opole
UTM: CA08
Poprzedni(e) login(y): Curculio
Specjalność: Curculionoidea
inne zainteresowania: Muzyka metalowa, fantastyka, gry planszowe
a w czym ukaze sie ta rewizja :)


Góra
 Zobacz profil WWW 
 
 Tytuł:
PostNapisane: wtorek, 29 maja 2007, 23:02 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): czwartek, 14 kwietnia 2005, 23:45
Posty: 1691
Lokalizacja: Bydgoszcz
Rafał! Zapraszam w Bory Tucholskie. Sporo tu miejsc, które z pewnością Ciebie zainteresują, a dotąd nie były eksplorowane (przynajmniej pod kątem Scirtidae). Pomogę Ci w zorganizowaniu zaplecza socjalnego (noclegów i wyżywienia), a wynikami badań z pewnością będzie zainteresowanych sporo osób.


Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł:
PostNapisane: wtorek, 29 maja 2007, 23:08 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): czwartek, 26 stycznia 2006, 12:33
Posty: 2571
Lokalizacja: Kędzierzyn-Koźle/Opole
UTM: CA08
Poprzedni(e) login(y): Curculio
Specjalność: Curculionoidea
inne zainteresowania: Muzyka metalowa, fantastyka, gry planszowe
a czy a moge sie pisac na ryjki bororów tucholskich :?:


Góra
 Zobacz profil WWW 
 
 Tytuł:
PostNapisane: wtorek, 29 maja 2007, 23:20 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): czwartek, 14 kwietnia 2005, 23:45
Posty: 1691
Lokalizacja: Bydgoszcz
Oczywiście że tak! Nieco w tym zakresie w ostatnich latach zrobili już M. Mazur i B. Petryszak. Jeżeli masz ochotę na łowy w Borach Tucholskich i możesz tu przyjechać, to daj znać na PW lub maila. Uzgodnimy szczegóły i... w teren!


Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł:
PostNapisane: wtorek, 29 maja 2007, 23:23 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): czwartek, 26 stycznia 2006, 12:33
Posty: 2571
Lokalizacja: Kędzierzyn-Koźle/Opole
UTM: CA08
Poprzedni(e) login(y): Curculio
Specjalność: Curculionoidea
inne zainteresowania: Muzyka metalowa, fantastyka, gry planszowe
no to super

jak tylko uporam sie z kilkoma bieżącymi sprawami to sie odezwe :)  :!:


Góra
 Zobacz profil WWW 
 
 Tytuł:
PostNapisane: wtorek, 29 maja 2007, 23:38 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): czwartek, 14 kwietnia 2005, 23:45
Posty: 1691
Lokalizacja: Bydgoszcz
OK.! Może do nas dołączą inni chętni?


Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł:
PostNapisane: środa, 30 maja 2007, 15:54 
Offline

Dołączył(a): poniedziałek, 12 kwietnia 2004, 11:26
Posty: 246
Lokalizacja: Wrocław
Widzę, że Mietek odświeżył temat sprzed paru lat. Pewnie warto byłoby połowić w Borach Tucholskich, ale sporo działałem w okolicach Piły, więc bory na sandrach z jeziorkami i torfowiskami w tej częśći Polski nie są dla mnie niczym nowym i w zasadzie wiem, czego się tam spodziewać. Na Pomorzu jest sporo ciekawych entomologicznie terenów nietkniętych ręką entomologa.

Co do rewizji, to dam znac jak juz sprawa bedzie finalizowana - mysle, ze w tym roku; calosc jest w zasadzie gotowa, tyle ze byla pisana jako praca magisterska i wymaga przerobienia do postaci nadajacej sie do opublikowania.


Góra
 Zobacz profil WWW 
 
 Tytuł: Cyphon
PostNapisane: czwartek, 12 marca 2009, 21:17 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): piątek, 6 kwietnia 2007, 20:27
Posty: 1032
Lokalizacja: Napoleonów
Odnośnie informacji na temat Scirtidae, to właśnie chyba spotkałem jakiegoś Cyphona. Ciekawe jest to, że temperatura dziś jest niska (ok. 1 st. C.) i padał śnieg.
Znaleziony 12.03.2009. w Napoleonowie koło Kamieńska, pow. radomszczański.
Doczytałem, że to takie bardzo wczesne "robaczki". Pierwszy raz się spotkałem z tą rodzinką.


Załączniki:
Komentarz: Cyphon
100_4354e.JPG
100_4354e.JPG [ 21.3 KiB | Przeglądane 4436 razy ]
Komentarz: Cyphon sp.
100_4447b.JPG
100_4447b.JPG [ 23.81 KiB | Przeglądane 4420 razy ]
Góra
 Zobacz profil WWW 
 
 Tytuł:
PostNapisane: piątek, 13 marca 2009, 16:44 
Offline

Dołączył(a): poniedziałek, 12 kwietnia 2004, 11:26
Posty: 246
Lokalizacja: Wrocław
To najprawdopodobniej Cyphon laevipennis Tournier (= phragmiteticola Nyholm). Z tą "wczesnością" Scirtidae nie jest tak prosto - część środkowoeuropejskich gatunków z rodzaju Cyphon (m. in. pubescens, variabilis, laevipennis, padi) zimuje w postaci imaginalnej i te rzeczywiście pojawiają się wcześnie. Ale wiele gatunków zimuje jako larwy i te pojawiają się później, w maju-czerwcu. Większość rzadziej spotykanych (m. in. hilaris, ruficeps, kongsbergensis) gatunków należy właśnie do tej drugiej grupy.

Pozdrawiam,
Rafał


Góra
 Zobacz profil WWW 
 
 Tytuł: Cyphon
PostNapisane: niedziela, 15 marca 2009, 18:11 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): piątek, 6 kwietnia 2007, 20:27
Posty: 1032
Lokalizacja: Napoleonów
Też tak obstawiałem, ale to na zasadzie loterii, bo to nie moja działka. Spotkałem ich dzisiaj jeszcze kilka na moim domu, tzn. że chyba są częściej spotykane. Jak coś z tej rodzinki  jeszcze spotkam, to wrzucę na forum. Pozdrawiam.


Góra
 Zobacz profil WWW 
 
 Tytuł:
PostNapisane: środa, 7 kwietnia 2010, 13:12 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): środa, 31 maja 2006, 18:58
Posty: 926
Lokalizacja: Włoszczowa/Kraków/Olkusz
Specjalność: Diptera
Czy jakieś inne rodzaje Scirtidae poza Prionocyphon występują w wypełnionych wodą dziuplach? Spotykałem larwy Scirtidae w takich środowiskach podczas zbierania larw bzygów i stąd moje pytanie.


Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł:
PostNapisane: środa, 7 kwietnia 2010, 13:18 
Offline

Dołączył(a): poniedziałek, 12 kwietnia 2004, 11:26
Posty: 246
Lokalizacja: Wrocław
W Polsce w grę wchodzi w zasadzie tylko P. serriconis. W południowej Europie - poza Prionocyphon może trafić się Sacodes flavicollis, który dociera do Słowacji i Czech, jest więc jakaś niewielka szansa, że znajdzie się gdzieś na południu Polski.


Góra
 Zobacz profil WWW 
 
 Tytuł:
PostNapisane: środa, 7 kwietnia 2010, 13:44 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): środa, 31 maja 2006, 18:58
Posty: 926
Lokalizacja: Włoszczowa/Kraków/Olkusz
Specjalność: Diptera
Dziękuję za szybką odpowiedź.
Moje obserwacje są z południa Polski(Włoszczowa, Kraków) więc dobrze wiedzieć, że można znaleźć coś nowego:)


Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł:
PostNapisane: środa, 7 kwietnia 2010, 13:53 
Offline

Dołączył(a): poniedziałek, 12 kwietnia 2004, 11:26
Posty: 246
Lokalizacja: Wrocław
Larwy obu rodzajów łatwo odróżnić - larwa Prionocyphon jest smukła i ma długie czułki, sięgające do segmentów odwłokowych, larwa Sacodes jest bardziej krępa, przypomina Elodes i ma czułki sięgające najwyżej do ostatniego segmentu tułowia.


Góra
 Zobacz profil WWW 
 
 Tytuł:
PostNapisane: środa, 7 kwietnia 2010, 15:37 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): środa, 31 maja 2006, 18:58
Posty: 926
Lokalizacja: Włoszczowa/Kraków/Olkusz
Specjalność: Diptera
Niestety trzy larwy, które zebrałem są wysuszone i czułki im się obtrąciły. Następnym razem przyjże się lepiej świeżo zebranym.


Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł:
PostNapisane: sobota, 17 kwietnia 2010, 18:09 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): środa, 31 maja 2006, 18:58
Posty: 926
Lokalizacja: Włoszczowa/Kraków/Olkusz
Specjalność: Diptera
Dzisiaj sprawdziłem dwie włoszczowskie dziuple w których w ubiegłym roku widziałem larwy Scirtidae. Było ich bardzo wiele, ale wszystkie mają długaśne czułki i wyglądają na Prionocyphon serricornis. Larwy są niezwykle żywotne i będę próbował uzyskać imago.


Załączniki:
pionocyphon.jpg
pionocyphon.jpg [ 60.12 KiB | Przeglądane 4414 razy ]
Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł:
PostNapisane: sobota, 17 kwietnia 2010, 18:45 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): sobota, 7 lutego 2009, 00:25
Posty: 68
Lokalizacja: Szczecin
UTM: VV71
Rafał Ruta napisał(a):
Dziś troszkę o krajowych Scirtidae (=Helodidae, Elodidae, Cyphonidae).


Witam :)
Mam pytanie. W literaturze spotykałem raczej nazwę Helodidae. Rozumiem, że aktualniejsza jest nazwa Scirtidae? Czy coś się zmieniło poza nazwą czy może były jakieś transfery np. rodzajów? Pytam, bo nie wiem jak wyglądała sytuacja wcześniej. Mam zbyt ogólną literaturę.


Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł:
PostNapisane: poniedziałek, 19 kwietnia 2010, 10:39 
Offline

Dołączył(a): poniedziałek, 12 kwietnia 2004, 11:26
Posty: 246
Lokalizacja: Wrocław
W literaturze funkcjonują przynajmniej cztery nazwy tej rodziny:
Scirtidae Fleming, 1821
Cyphonidae Stephens, 1830
Elodidae Shuckard, 1840
Helodidae Agassiz, 1847

Jak widać, Scirtidae to najstarsza nazwa. Powszechnie spotykana jeszcze kilkanaście lat temu nazwa Helodidae utworzona była od nazwy rodzajowej Helodes, czyli błędnie poprawionej przez Agassiza (w 1847) pisowni Elodes. Problem w tym, że Helodes to nazwa rodzajowa utworzona przez Latreille'a (w 1799) dla monotypowego wówczas rodzaju obejmującego Chrysomela phellandrii L.


Góra
 Zobacz profil WWW 
 
 Tytuł:
PostNapisane: poniedziałek, 19 kwietnia 2010, 11:16 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): sobota, 7 lutego 2009, 00:25
Posty: 68
Lokalizacja: Szczecin
UTM: VV71
Dziękuję za wytłumaczenie :)


Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł: Re: Scirtidae - chrząszcze mokradeł
PostNapisane: niedziela, 15 lutego 2015, 18:26 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): piątek, 11 lipca 2008, 15:36
Posty: 410
Lokalizacja: Gdańsk
W tym wątku Rafał zapowiadał -
Cytuj:
Przygotowuję rewizję faunistyczną krajowych gatunków
Cytuj:
Scirtidae. Pytanie - czy taka rewizja się ukazała, a jeśli tak, to gdzie? Nie udało mi się jej namierzyć.


Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł: Re: Scirtidae - chrząszcze mokradeł
PostNapisane: wtorek, 17 lutego 2015, 00:24 
Offline

Dołączył(a): poniedziałek, 12 kwietnia 2004, 11:26
Posty: 246
Lokalizacja: Wrocław
vogel napisał(a):
Pytanie - czy taka rewizja się ukazała, a jeśli tak, to gdzie? Nie udało mi się jej namierzyć.

No cóż, w 2007 pisałem, że "dam znac jak juz sprawa bedzie finalizowana" i niestety zdanie to nie straciło na aktualności.


Góra
 Zobacz profil WWW 
 
 Tytuł: Re: Scirtidae - chrząszcze mokradeł
PostNapisane: wtorek, 17 lutego 2015, 11:35 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): piątek, 11 lipca 2008, 15:36
Posty: 410
Lokalizacja: Gdańsk
Dzięki za odpowiedź.
Rafał Ruta napisał(a):
niestety zdanie to nie straciło na aktualności
.
:mysl: ......Poczekamy ;)


Góra
 Zobacz profil  
 
Wyświetl posty nie starsze niż:  Sortuj wg  
Utwórz nowy wątek Odpowiedz w wątku  [ Posty: 23 ] 

Strefa czasowa: UTC + 1 [ DST ]


Kto przegląda forum

Użytkownicy przeglądający ten dział: Brak zidentyfikowanych użytkowników i 6 gości


Nie możesz rozpoczynać nowych wątków
Nie możesz odpowiadać w wątkach
Nie możesz edytować swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz dodawać załączników

Szukaj:
Skocz do:  




Protected by Anti-Spam ACPPowered by phpBB® Forum Software © phpBB Group

Na skróty: Motyle i Chrząszcze - Strona Główna | Checklist Coleoptera of Poland 2014 On-Line | Mapa | Linki | Cerambycidae | Buprestidae | Carabidae | Chrząszcze wodne | Chemia owadów | efotogaleria | Tulejowanie otworów |

Tulejowanie otworów |

 

Platformę hostingową zapewnia TITTLE.pl